Nếu bạn có dịp đến Hà Giang - vùng biên giới cực bắc của Tổ Quốc đừng quên nếm thử những món ăn đặc trưng của đồng bào dân tộc nơi đây. Trong đó có một món ăn độc đáo đã trở thành đặc sản của người Mông đó là món cháo Ấu Tẩu hay còn gọi là cháo đắng. Cháo được nấu từ gạo, thịt và một thứ củ đặc trưng đó là củ ấu tẩu. Củ ấu tẩu không chỉ dùng làm vị thuốc mà còn được người dân nơi đây chế biến thành một món ăn vô cùng lạ miệng, nhưng lại rất ngon và thu hút được nhiều du khách mỗi lần đến với Hà Giang sẽ đều thưởng thức.
Đặc sản cháo Ấu tẩu Hà Giang (Ảnh: Sưu tầm)
Củ ấu tẩu còn có tên gọi khác là ô đầu và phụ tử, loại củ này thường mọc trên vùng núi cao, có khí hậu lạnh. Theo y học củ ấu tẩu có vị cay tê, tính nóng, và có tác dụng chữa bệnh rất tốt. Khi mới ăn người ta sẽ cảm nhận thấy một vị đắng bùi, khó nuốt, nhưng chỉ vài ba thìa sẽ thấy ngọt miệng, hương vị rất đặc trưng, ăn nhiều còn có thể sinh nghiện. Nếu có dịp đến với Hà Giang, bên cạnh những món ăn nổi tiếng như thắng cố, rượu ngô, bánh tam giác mạch... thì bạn hãy nhớ ghé vào các quán ăn nằm ở trung tâm thị trấn để thưởng thức một bát cháo ấu tẩu. Từ lâu người Mông thường dùng củ ấu tẩu ngâm với rượu để xoa bóp chân, tay mỗi khi đau nhức hoặc dùng chữa cảm gió cũng rất hiệu quả. Trước kia, bát cháo ấu tẩu ban đầu chỉ được khách du lịch biết đến như món cháo giải cảm của người đồng bào dân tộc Mông. Sau này, khi du lịch Hà Giang phát triển, du khách tìm đến món ăn này nhiều hơn thì người dân Mông đã thêm một số gia vị, phụ gia khác, nấu thành món cháo "đặc sản" của vùng cao nguyên đá, ăn ngon miệng lạ lùng.
Củ Ấu tẩu - nguyên liệu làm nên hương vị đặc trưng của món cháo Ấu tẩu lừng danh (Ảnh: Sưu tầm)
Bản chất của củ ẩu tấu rất độc, muốn giảm bớt được độc tính của nó phải có bí quyết và khéo léo trong cách chế biến. Khi nấu cháo người Mông sẽ chọn gạo nếp được trồng trên nương của đồng bào dân tộc, củ ấu tẩu phải được ngâm kỹ trong nước vo gạo một đêm, rửa sạch đem ninh cho tới khi mềm, bở tơi thành thứ bột đặc sền sệt. Bột củ ấu tẩu được nấu lẫn gạo và nước dùng ninh từ chân giò lợn, hầm với chân giò của lợn cắp nách, và sau đó ninh trong 4 tiếng… qua một số công đoạn công phu mới có được bát cháo ấu tẩu ngon và có một hương vị rất đặc trưng. Cuối cùng khi bắc nồi cháo ra người ta sẽ đập trứng gà vào, sau đó cho thêm ớt, tiêu, hành, rau mùi và tía tô để làm tăng thêm tác dụng giải cảm của bát cháo.
Chân giò lợn hầm với củ ấu cho ra thành phẩm bát cháo thơm ngon (Ảnh: Sưu tầm)
Cháo khi nấu xong có màu nâu đậm, thoạt nhìn khách du lịch sẽ thấy giống bát cháo lòng của người miền xuôi, vị bùi, béo và thơm đặc biệt. Vì củ ấu tẩu là vị thuốc nên đặc trưng của cháo ấu tẩu có vị đắng như tam thất. Tuy nhiên cái đắng hòa cùng với gạo nếp quyện với cái ngọt của nước xương ninh và thơm ngậy của trứng gà đọng lại thành hương thơm đặc trưng, lưu lại vị ngọt trong cổ, khiến cho du khách có cảm giác lạ miệng và hấp dẫn. Bên cạnh những tác dụng tích cực của củ ấu tẩu thì nó cũng sẽ tạo ra những tác dụng phụ nếu như ăn quá nhiều hay không chế biến đúng cách. Chính vì thế, du khách đến với Hà Giang chỉ nên ăn một bát để thưởng thức hương vị chứ không nên ăn nhiều sẽ dễ gây ngộ độc.
Quán cháo Ấu tẩu Hà Giang (Ảnh: Sưu tầm)
Cháo ấu tẩu được người Mông nấu quanh năm nhưng đặc biệt họ chỉ bán vào buổi tối. Bởi lẽ theo kinh nghiệm lâu năm của những người dân ở đây cháo thường có tác dụng tốt nhất qua giấc ngủ đêm. Với nhiều người dân ở các xã vùng cao này cháo ấu tẩu là món ăn đêm thường nhật. Khi trời chập choạng tối cũng là lúc các cửa hàng bán cháo ấu tẩu tấp nập những khách ra vào. Đó có thể là những vị khách lớn tuổi ăn cháo để bồi bổ xương cốt, là những vị khách đi chơi khuya, hay là dân buôn bán tứ xứ.
Rất nhiều du khách khi đến với Hà Giang, nếu đã được thưởng thức một lần rồi sẽ tìm đến để ăn lại. Trong tiết trời se lạnh ở miền núi được ngồi trong không gian hàng quán ấm áp bên bếp hồng và thưởng thức món cháo ấu tẩu - cháo đắng Hà Giang cũng là một sự trải nghiệm thú vị đối với mỗi du khách khi có dịp đến với Hà Giang.
Nguồn: dulichtandao.com
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét